Τρίτη, 19 Σεπτεμβρίου 2017

Υπερψήφιση της έκθεσης του Κώστα Χρυσόγονου για την παρακολούθηση της εφαρμογής του ευρωπαϊκού δικαίου το έτος 2015

 
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 




Η έκθεση μου (υπ’ αριθμ. 2017/2011(ΙΝΙ)) για την παρακολούθηση της εφαρμογής του ευρωπαϊκού δικαίου το έτος 2015 υπερψηφίστηκε από την Επιτροπή Νομικών Υποθέσεων του Ευρωκοινοβουλίου με ψήφους 13 υπέρ έναντι 9 κατά [1]. Η έκθεση επιχειρεί να αποτιμήσει την κατάσταση της εφαρμογής του ευρωπαϊκού δικαίου στα κράτη-μέλη της ΕΕ. Παράλληλα, επισημαίνει τις αδυναμίες που προκύπτουν από την εφαρμογή του ενωσιακού δικαίου και προτείνει μέτρα βελτίωσης.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον, ιδίως για την Ελλάδα και άλλες χώρες της ΕΕ στις οποίες εφαρμόζονται μέτρα λιτότητας, έχει ότι υπογραμμίζεται η υποχρέωση των θεσμών της ΕΕ να σέβονται και να τηρούν το πρωτογενές ευρωπαϊκό δίκαιο, όταν παράγουν δευτερογενές ενωσιακό δίκαιο. Ασκείται κριτική στο γεγονός ότι τα «Μνημόνια», κατά την πρόσφατη νομολογία του ΔΕΕ, ακόμη κι όταν στη βάση αυτών τα κράτη-μέλη αναλαμβάνουν την υποχρέωση να λάβουν μέτρα λιτότητας, δεν θεωρούνται ως νομοθετικές πράξεις που υπάγονται στο ενωσιακό δίκαιο. Αυτό σημαίνει όμως ότι τα νομοθετήματα που απορρέουν από αυτά, στερούνται των προστατευτικών δικλείδων που παρέχει το ενωσιακό δίκαιο. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε αυτά δεν εφαρμόζεται άμεσα η Χάρτα των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, που μετά τη Συνθήκη της Λισαβόνας αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του ενωσιακού δικαίου (παρ. 26).

Τονίζεται στην έκθεση ότι αυτό έρχεται σε αντίφαση με τη γενική διαπίστωση του ΔΕΕ, ότι οι θεσμοί της ΕΕ, ακόμη και όταν δρουν ως μέλη μιας ομάδας διεθνών δανειστών (π.χ. Τρόικα), δεσμεύονται από τις Συνθήκες της ΕΕ και από τη Χάρτα των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ (παρ. 27). Συγχρόνως, επισημαίνεται ότι για τυχόν ευθύνες που προκύπτουν από την υλοποίηση των υποχρεώσεων που έχουν εκχωρηθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, στο πλαίσιο λειτουργίας του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ΕSM), θεωρείται υπόλογος μόνο ο Μηχανισμός και όχι τα θεσμικά όργανα της ΕΕ που συμμετέχουν σε αυτόν (παρ. 28).

Επιπρόσθετα, η έκθεση υπογραμμίζει ότι τα προγράμματα οικονομικής προσαρμογής που εφαρμόζονται σε ορισμένα κράτη μέλη (όπως στην Ελλάδα) έχουν επιβάλλει σε αυτά υποχρεώσεις που σε ορισμένες περιπτώσεις αντίκεινται στους στόχους και τις αξίες τις ΕΕ, όπως αυτοί κατοχυρώνονται στις Συνθήκες της ΕΕ και τη Χάρτα Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ. Σημειώνεται μάλιστα ότι, ιδίως η επιβολή ριζικών περικοπών στις δημόσιες δαπάνες ορισμένων κρατών-μελών, έχει οδηγήσει σε σημαντική μείωση της δυνατότητας αυτών των κρατών να εφαρμόζουν προσηκόντως το ενωσιακό δίκαιο. Συγχρόνως, τονίζεται ότι αυτή η πρακτική κατατείνει σε σημαντική υποχώρηση της προστασίας θεμελιωδών δικαιωμάτων των Ευρωπαίων πολιτών, όπως τα κοινωνικά, τα εργασιακά δικαιώματα, αλλά και το δικαίωμα στην υγεία (παρ. 30-31, 41).

Εκτός τούτων, η έκθεση κάνει λόγο για έλλειμμα εφαρμογής των κανόνων που διέπουν το άσυλο και τη μετανάστευση από τρίτες χώρες στην ΕΕ, ιδίως σε ό,τι αφορά τις απαιτήσεις για την υποδοχή των αιτούντων διεθνή προστασία βάσει της σχετικής Οδηγίας 2013/33/ΕΕ. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στο έλλειμμα εφαρμογής του μηχανισμού μετεγκατάστασης προσφύγων, που έχει προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς ορισμένα κράτη-μέλη της ΕΕ δεν τηρούν την εν λόγω συμφωνία, με αποτέλεσμα η Ελλάδα μαζί με την Ιταλία να επωμίζονται δυσανάλογα το βάρος των μεταναστευτικών ροών από την Αφρική και την Ασία προς την Ευρώπη (παρ. 32).

Η έκθεση συστήνει, μεταξύ άλλων, την προώθηση της στενότερης συνεργασίας μεταξύ του Ευρωκοινοβουλίου και των εθνικών Κοινοβουλίων, την ενίσχυση του αποφασιστικού ρόλου των Κοινοβουλίων και εν γένει της διαφάνειας και μάλιστα από τα πρώτα στάδια της νομοπαρασκευαστικής διαδικασίας, με στόχο το βέλτιστο έλεγχο της εφαρμογής του ενωσιακού δικαίου. Τέλος, προτείνεται η δημιουργία μίας διαδικτυακής πλατφόρμας για την ταχεία, αμοιβαία ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των εθνικών Κοινοβουλίων, αλλά και του Ευρωκοινοβουλίου σχετικά με την εφαρμογή της ενωσιακής νομοθεσίας στα κράτη-μέλη.

Έχει ιδιαίτερη σημασία ότι για πρώτη φορά υπερψηφίζεται από Επιτροπή του Ευρωκοινοβουλίου έκθεση για την παρακολούθηση της εφαρμογής του ενωσιακού δικαίου, που επισημαίνει τις δυσμενείς επιπτώσεις των μνημονιακών μέτρων λιτότητας σε κράτη-μέλη, αλλά και τον μέσω αυτών περιορισμό θεμελιωδών δικαιωμάτων των Ευρωπαίων πολιτών. Επίσης, για πρώτη φορά σε επίσημο κείμενο στο επίπεδο των Επιτροπών του Ευρωκοινοβουλίου αποτυπώνεται επίσημα κριτική για το ότι τα μνημονιακά μέτρα δεν υπάγονται στο πεδίο του ενωσιακού δικαίου, παρά το γεγονός ότι στην πραγματικότητα επιβάλλονται από ενωσιακά όργανα, με απώτερη συνέπεια το ανεύθυνο αυτών των οργάνων για τυχόν πράξεις ή παραλείψεις τους στο πλαίσιο κατάρτισης και εφαρμογής των Μνημονίων. Ακόμη, η Επιτροπή Νομικών θεμάτων υπερθεματίζει την κριτική σε ό,τι αφορά την ελλιπή εφαρμογή της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής νομοθεσίας και του μηχανισμού των μετεγκαταστάσεων προσώπων που υπόκεινται σε διεθνή προστασία.

Το γεγονός ότι η εν λόγω έκθεση υπερψηφίστηκε στην Επιτροπή Νομικών Υποθέσεων αποτελεί μία πρώτη επιτυχία για την ανάδειξη των δυσμενών επιπτώσεων των μέτρων λιτότητας στην Ελλάδα και σε άλλα κράτη-μέλη. Απομένει ωστόσο να δούμε, αν η έκθεση υπερψηφιστεί τελικά και στην επικείμενη ψηφοφορία στην Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου, ενδεχομένως τον Οκτώβριο του 2017. Εδώ το σύνολο των ευρωομάδων, αλλά και ατομικά κάθε ευρωβουλευτής θα τεθούν προ των ευθυνών τους σε ό,τι αφορά τη στάση τους απέναντι στην βελτίωση ή μη της εφαρμογής του ενωσιακού δικαίου και συνακόλουθα στις προοπτικές βελτίωσης της ζωής των Ευρωπαίων πολιτών [2]

 ________________________________________
[1] Σημειωτέον, ότι η έκθεση υπερψηφίστηκε εκτός από την ευρωομάδα της Αριστεράς, από τους Σοσιαλδημοκράτες, τους Πράσινους και έναν Πορτογάλο ευρωβουλευτή της Συμμαχίας Φιλελευθέρων και Δημοκρατών για την Ευρώπη. Ο έτερος ευρωβουλευτής της Συμμαχίας Φιλελευθέρων και Δημοκρατών για την Ευρώπη απείχε από την ψηφοφορία.

Τετάρτη, 13 Σεπτεμβρίου 2017

Αναγκαία η διακοπή της προενταξιακής βοήθειας προς την Τουρκία


ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Στρασβούργο, 13/09/2017


Την ανάγκη διακοπής της προενταξιακής χρηματοδοτικής βοήθειας προς την Τουρκία υπογράμμισε ο Κώστας Χρυσόγονος σε ομιλία του κατά τη διάρκεια της Ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Ο Ευρωβουλευτής τόνισε πως το καθεστώς Ερντογάν δεν σέβεται στοιχειώδεις δημοκρατικές αρχές, κάτι που καθιστά ανέφικτη την ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ. Παράλληλα επεσήμανε πως η χρησιμοποίηση της προενταξιακής βοήθειας για δράσεις όπως οι επιθέσεις κατά των Κούρδων και τα βασανιστήρια κατά πολιτικών κρατουμένων, καθιστά συνένοχη την ΕΕ σε όσα διαπράττει ο Ερντογάν και οι υποτακτικοί του.

Δείτε το βίντεο της ομιλίας εδώ:
https://www.youtube.com/watch?v=FJ8J-U5GY_w


Ακολουθεί το κείμενο της ομιλίας:

Κύριε Πρόεδρε, κανένα κράτος δεν επιτρέπεται να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση αν δεν σέβεται στοιχειώδεις δημοκρατικές αρχές. Είναι προφανές σε όλους, στην αίθουσα αυτή, ότι το καθεστώς Ερντογάν απομακρύνεται ολοένα και περισσότερο από τις θεμελιώδεις αυτές αρχές. Συνεπώς, η ένταξη της Τουρκίας καθίσταται ανέφικτη και αυτό διαπίστωσε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στην απόφασή του με την οποία ζήτησε τη διακοπή των ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Τούτο σημαίνει ότι θα πρέπει να διακοπεί άμεσα και η προενταξιακή χρηματοδοτική βοήθεια: 636 εκατομμύρια ευρώ μόνο για το έτος 2017, πηγαίνουν στο καθεστώς Ερντογάν για να χρηματοδοτεί διάφορες δράσεις όπως οι επιθέσεις κατά των Κούρδων, τα βασανιστήρια κατά πολιτικών κρατουμένων και άλλα. Η βοήθεια αυτή πρέπει να σταματήσει, διαφορετικά υπάρχει συνενοχή της Ένωσης προς όσα διαπράττει ο κύριος Ερντογάν και οι υποτακτικοί του.

Δευτέρα, 11 Σεπτεμβρίου 2017

Ομιλία του Κώστα Χρυσόγονου για την προστασία πληροφοριοδοτών δημοσίου συμφέροντος


ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Βρυξέλλες, 11/09/2017


Την ανάγκη δημιουργίας ενός σταθερού και ενιαίου πλαισίου προστασίας των πληροφοριοδοτών δημοσίου συμφέροντος στην Ευρώπη υπογράμμισε ο Κώστας Χρυσόγονος. Ο Έλληνας ευρωβουλευτής σε ομιλία του στις 07.09.2017, στο πλαίσιο των εργασιών της Επιτροπής Νομικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την επεξεργασία πρότασης ψηφίσματος για τη θέσπιση μέτρων προστασίας των πληροφοριοδοτών δημοσίου συμφέροντος, στην οποία είναι σκιώδης εισηγητής, τόνισε πως η κατάλληλη προστασία αυτών προωθεί μια δημοκρατική νοοτροπία λογοδοσίας. Συγχρόνως, ενθαρρύνει την αναφορά απάτης και διαφθοράς και ενισχύει τις δυνατότητες πρόληψης ή αντιμετώπισης παράνομων πράξεων ή παραλείψεων που έχουν αντίκτυπο στο δημόσιο συμφέρον. Παράλληλα επισήμανε ότι η εως τώρα απουσία νομοθετικής σαφήνειας στα εν λόγω ζητήματα αποτρέπει τους πιθανούς πληροφοριοδότες από το να αποκαλύψουν τις πληροφορίες που διαθέτουν, προκειμένου να ωφελήσουν το δημόσιο συμφέρον. Υπογράμμισε έτσι την ανάγκη θέσπισης ενός σαφούς νομικού πλαισίου, που θα παρέχει για πρώτη φορά ολοκληρωμένη, αποτελεσματική προστασία σε αυτά τα πρόσωπα, τόσο σε ενωσιακό όσο και σε εθνικό επίπεδο.

Δείτε το βίντεο της ομιλίας εδώ:
https://www.youtube.com/watch?v=gXxONu0do-I


Ακολουθεί το κείμενο της ομιλίας:


Αγαπητοί συνάδελφοι,

Καταρχάς, θα ήθελα να ευχαριστήσω την κ. Rozière για την εξαιρετική συμβολή της σε αυτό το φάκελο. Η προστασία των πληροφοριοδοτών δημοσίου συμφέροντος είναι η τελική γραμμή άμυνας για την προστασία του δημόσιου συμφέροντος. Η αποτελεσματική προστασία τους βοηθά σημαντικά τα κράτη μέλη και τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να προλαμβάνουν και να αντιμετωπίζουν παραβιάσεις των αρχών της ακεραιότητας και της κατάχρησης εξουσίας, που απειλούν τα ανθρώπινα δικαιώματα, αυξάνουν την ανεργία, περιορίζουν ή στρεβλώνουν τον δίκαιο ανταγωνισμό και υπονομεύουν την εμπιστοσύνη των πολιτών σε δημοκρατικούς θεσμούς και τις διαδικασίες στο δίκαιο της ΕΕ και σε εθνικό επίπεδο. 

Η κατάλληλη προστασία των πληροφοριοδοτών δημοσίου συμφέροντος, καθώς και των ατόμων που βοηθούν στην αποκάλυψη σχετικών πληροφοριών, προωθεί μια δημοκρατική νοοτροπία λογοδοσίας σε δημόσια και ιδιωτικά ιδρύματα. Ενθαρρύνει την αναφορά περιπτώσεων κακώς κειμένων, απάτης, διαφθοράς, ενώ ενισχύει τη δυνατότητα επέμβασης για την αντιμετώπιση παράνομων πράξεων ή παραλείψεων που θίγουν το δημόσιο συμφέρον. Ωστόσο, πρέπει να γίνουν πολλά ακόμη προκειμένου να αναπτυχθεί στέρεο έδαφος που θα ευνοεί μια ανοιχτή κοινωνία και μια ακέραιη εξουσία, και το οποίο θα επιτρέπει την αποτελεσματική προστασία των πληροφοριοδοτών δημοσίου συμφέροντος. Και τούτο διότι πολλά κράτη μέλη δεν έχουν θεσπίσει ως τώρα αποτελεσματικά και σαφή μέτρα προς αυτή την κατεύθυνση. Μόνο μερικά κράτη μέλη έχουν εισαγάγει επαρκώς προηγμένα συστήματα προστασίας πληροφοριοδοτών δημοσίου συμφέροντος. Υπό αυτές τις συνθήκες, η απουσία νομοθετικής σαφήνειας αποτρέπει τους πληροφοριοδότες δημοσίου συμφέροντος να γνωστοποιήσουν στις αρμόδιες αρχές τις πληροφορίες που διαθέτουν.

Είναι χαρακτηριστικό ότι σε πολλά νομικά πλαίσια των κρατών μελών της ΕΕ, ιδίως στον ιδιωτικό τομέα, οι υπάλληλοι υπόκεινται σε υποχρεώσεις εμπιστευτικότητας όσον αφορά ορισμένες πληροφορίες, με πιθανή συνέπεια οι εκάστοτε πληροφοριοδότες να αντιμετωπίζουν πειθαρχικές κυρώσεις για την υποβολή σχετικών αναφορών εκτός της εργασίας τους. Σύμφωνα με μελέτη του ΟΟΣΑ, πάνω από το ένα τρίτο των οργανισμών, που διαθέτουν μηχανισμούς υποβολής εκθέσεων, δεν έχουν διαμορφώσει ρυθμίσεις για την άσκηση πολιτικής με στόχο την προστασία των πληροφοριοδοτών δημοσίου συμφέροντος από το ενδεχόμενο αντιποίνων.

Ως εκ τούτου, είναι ζωτικής σημασίας να θεσπιστεί ένα περιεκτικό και συγκεκριμένο ρυθμιστικό πλαίσιο το οποίο θα εγγυάται υψηλό επίπεδο προστασίας των πληροφοριοδοτών δημοσίου συμφέροντος, τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα σε όλα τα κράτη μέλη, καθώς και στα θεσμικά όργανα της ΕΕ. Επιπλέον, πρέπει να καθιερωθεί σαφής διαδικασία για την ορθή διαχείριση των αποκαλύψεων που παρέχουν οι πληροφοριοδότες δημοσίου συμφέροντος. Το πλαίσιο αυτό πρέπει να περιλαμβάνει συγκεκριμένους ορισμούς, αποτελεσματικά μέτρα προστασίας έναντι οιασδήποτε μορφής αντιποίνων, καθώς και απαλλαγές αυτών από ποινικές και αστικές διαδικασίες, υπό ορισμένως προϋποθέσεις. Επίσης, θα πρέπει να υποχρεωθούν οι επιχειρήσεις να δημιουργήσουν ασφαλή εσωτερικά συστήματα προστασίας πληροφοριοδοτών δημοσίου συμφέροντος.

Κατά την άποψή μου, ο όρος «πληροφοριοδότης δημοσίου συμφέροντος» ("whistle-blower”) πρέπει να ερμηνεύεται ευρέως. Θα πρέπει να περιλαμβάνει τα πρόσωπα που έχουν εύλογη απόδειξη για παράνομη ή επιβλαβή πράξη που υπονομεύει ή θέτει σε κίνδυνο το δημόσιο συμφέρον, ακόμα κι αν ο ίδιος δεν είναι αυτόπτης μάρτυρας. Ειδικά οι πληροφοριοδότες δημοσίου συμφέροντος, οι οποίοι υπηρετούν σε κρίσιμους τομείς για τα δημόσια συμφέροντα (π.χ. στρατός, αστυνομία, μυστικές υπηρεσίες, προσωπικό των τραπεζών) πρέπει να απολαμβάνουν προσήκουσα προστασία. Όταν κάποιος αναγνωριστεί ως πληροφοριοδότης δημοσίου συμφέροντος, τα μέτρα που λαμβάνονται εναντίον του θα πρέπει να τερματιστούν. Αυτός θα πρέπει μάλιστα να λαμβάνει πλήρη αποζημίωση για τις οικονομικές, κοινωνικές, ηθικές και ψυχολογικές βλάβες, όπως απώλεια αποδοχών και θέσης, καθώς και για την ψυχική οδύνη που υπέστη.

Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να συσταθούν ανεξάρτητες εθνικές και ενωσιακές αρχές για την προστασία των πληροφοριοδοτών δημοσίου συμφέροντος και την επαλήθευση της αξιοπιστίας των πληροφοριών που συλλέγονται. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενθαρρυνθούν να αναπτύξουν αρχείο σχετικών δεδομένων, σημεία αναφοράς καταγγελιών και συγκεκριμένους δείκτες για την αποτελεσματική πολιτική προστασίας των πληροφοριοδοτών στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα. Πρέπει επίσης να δημιουργηθούν εύκολα προσβάσιμες ιστοσελίδες σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, παρέχοντας συγκεκριμένες πληροφορίες σχετικά με την προστασία των πληροφοριοδοτών δημοσίου συμφέροντος. Θα πρέπει να καταστεί δυνατή η εμπιστευτική υποβολή των καταγγελιών σε αυτές. Επιπλέον, θα πρέπει να συσταθεί ειδική μονάδα με γραμμή αναφοράς καθώς και σχετικές ανοικτές γραμμές επικοινωνίας, δικτυακοί τόποι και ασφαλή σημεία επαφής εντός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και εντός κάθε εθνικού κοινοβουλίου των κρατών μελών για τη λήψη σχετικών πληροφοριών από τους πληροφοριοδότες. Οι ειδικές αυτές μονάδες πρέπει επίσης να παρέχουν συμβουλές και βοήθεια για την προστασία τους από τυχόν αντίποινα. 

Κοντολογίς, ο ρόλος των πληροφοριοδοτών δημοσίου συμφέροντος στην αποκάλυψη παρανομιών που υπονομεύουν ή θέτουν σε κίνδυνο το δημόσιο συμφέρον πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω με όλα τα δυνατά μέσα, υπό την προϋπόθεση του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Αυτός είναι τελικά και ο κεντρικός στόχος των τροπολογιών που έχω ήδη καταθέσει.

Ευχαριστώ

Κυριακή, 10 Σεπτεμβρίου 2017

Οι κληρονομιές του Ανδρέα


Δημοσιευμένο άρθρο του Κώστα Χρυσόγονου στην εφημερίδα Realnews 10/09


Σε άρθρο του κατά την επέτειο ίδρυσης του ΠΑ.ΣΟ.Κ., ο πρωθυπουργός επιχείρησε να απαντήσει στο ερώτημα «Τελικά πόσο ψεύτης ήταν ο Ανδρέας;» (Παπανδρέου). Το άρθρο διαπιστώνει ότι στην πορεία του ΠΑ.ΣΟ.Κ. «υπήρξαν φαινόμενα διαφθοράς, εκφυλισμού ιδεών και ανθρώπων, κυνισμού και καταδολίευσης των λαϊκών διαθέσεων». Ωστόσο καταλήγει ότι τα αιτήματα της εθνικής ανεξαρτησίας, της κοινωνικής δικαιοσύνης και της δημοκρατίας είναι «μεγάλα και διαρκή» και ότι ο ΣΥΡΙΖΑ σήμερα είναι «το κόμμα που έχει ξαναπιάσει το νήμα αυτών των στόχων».

Πέρα από την ψυχολογική διάσταση του αρχικού ερωτήματος, το ζήτημα της φυσιογνωμίας και της εξέλιξης του ΠΑ.ΣΟ.Κ., τόσο πριν από τον θάνατο του ιδρυτή του το 1996 όσο και μετά, παρουσιάζει θεσμικό και πολιτικό ενδιαφέρον. Ο Ανδρέας Παπανδρέου δημιούργησε ένα κόμμα που ήταν εξαιρετικά μαζικό (220.000 μέλη το 1983 και 400.000 το 1987, ενώ αργότερα στην εκλογή πρόεδρου του «Κινήματος» το 2007, μετείχαν περίπου 740.000 ψηφοφόροι), αλλά και παθολογικά αρχηγοκεντρικό. Είναι χαρακτηριστικό ότι το πρώτο συνέδριο έγινε μόλις το 1984, δέκα ολόκληρα χρόνια μετά την ίδρυση του, και σ’ αυτό ο πρόεδρος εκφώνησε τρίωρη ομιλία, ενώ ο χρόνος που δόθηκε σε καθένα από τους συνέδρους δεν υπερέβη τα 30 δευτερόλεπτα (!)

Ο αρχηγοκεντρισμός αυτός είναι πια ξεπερασμένος, αφού δεν υπάρχει προσωπικότητα η οποία να συνδυάζει όχι μόνο το επικοινωνιακό χάρισμα, αλλά και την πολύπλευρη μόρφωση και την άριστη γνώση της διεθνούς και ευρωπαϊκής πραγματικότητας που διέθετε ο Ανδρέας Παπανδρέου. Και πάντως ο αρχηγοκεντρισμός δεν έχει καμία σχέση με το καταστατικό του ΣΥΡΙΖΑ, τον Ιούλιο του 2013, όπου ήδη από το προοίμιο γίνεται λόγος για οικοδόμηση ενός «μαζικού και δημοκρατικού» κόμματος. Την εποχή εκείνη βέβαια ο ΣΥΡΙΖΑ είχε πολύ περιορισμένη μαζικότητα, με περίπου 30.000 μέλη, προερχόμενα σχεδόν όλα από τις παλιές «συνιστώσες» της εποχής των ποσοστών του 4%, και γινόταν συζήτηση για την ανάγκη ανοίγματος στην κοινωνία και επίτευξης ενός αριθμού τουλάχιστον 100.000 μελών σε πρώτο στάδιο. Ήταν όμως υπαρκτά η εσωκομματική δημοκρατία και ο πλουραλισμός εντός του κόμματος. Έκτοτε ωστόσο διαφαίνονται τάσεις περιχαράκωσης σε μία άκρως περιορισμένη βάση 20-25 χιλιάδων μελών (αντιστοιχία προς ψηφοφόρους του 2015 περίπου 1 προς 100!) και αρχηγοκεντρισμού (π.χ. με την εκλογή στην Κεντρική Επιτροπή της αδελφής του προέδρου, τη de facto ακύρωση αποτελέσματος ψηφοφορίας στο συνέδριο του 2016 επειδή δεν συμβάδιζε προς την πρόταση του προέδρου κ.ά.). Ακόμα η συγκυβέρνηση με τους ΑΝΕΛ αποφασίσθηκε με αποκλειστική ευθύνη του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ το ίδιο βράδυ των εκλογών τον Ιανουάριο του 2015, χωρίς να ερωτηθεί κανένα συλλογικό όργανο του κόμματος. 

Η αναντιστοιχία (ποσοτική και ποιοτική) των πολιτικο-κοινωνικών τάσεων που συγκρότησαν το προοδευτικό κίνημα το οποίο έφερε τον ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία με τη σημερινή κομματική ανθρωπογεωγραφία επιβάλλει την άρση της κομματικής περιχαράκωσης, την καταπολέμηση της φοβικότητας των οργανώσεων έναντι του ανοίγματος τους στην κοινωνία και την μαζικοποίηση τους με νέα μέλη. Αυτό προϋποθέτει μία βαθιά τομή στο Καταστατικό και στις οργανωτικές αντιλήψεις του ΣΥΡΙΖΑ. Πρέπει να μπορούν να εγγράφονται ως μέλη όσοι θα προσέρχονται στα πλαίσια μίας ανοιχτής διαδικασίας για άμεση εκλογή τόσο του προέδρου, όσο και της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος. Η τελευταία οφείλει να καταστεί το κέντρο λήψης των κρίσιμων αποφάσεων και όχι χώρος επιδοκιμασίας τετελεσμένων.

Διαφορετικά κινδυνεύει να αποδειχθεί προφητική η δυσοίωνη πρόβλεψη που περιέχεται στην ιδρυτική διακήρυξη του ΣΥΡΙΖΑ του 2013: «Δεν ζητάμε από τον Ελληνικό λαό να μας 'αναθέσει' τη διακυβέρνησή του. Έχουμε πλέον μάθει ότι 'αναθέσεις' τέτοιου είδους οδηγούν αργά ή γρήγορα στην στασιμότητα και στην οπισθοχώρηση, αν όχι στην καταστροφή: εκείνοι που 'αναθέτουν' μετατρέπονται σε παθητικούς δεκτές μιας πολιτικής που εναντιώνεται στα συμφέροντα και τις επιθυμίες τους, ενώ εκείνοι που αναλαμβάνουν την ευθύνη μιας τέτοιας 'ανάθεσης' μεταλλάσσονται και διαφθείρονται».

Τρίτη, 5 Σεπτεμβρίου 2017

Ανεπαρκής και φοβική η στάση της Επιτροπής ως προς τις τουρκικές προκλήσεις σε βάρος της Ελλάδας, της Κύπρου και της ΕΕ


ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Βρυξέλλες, 05/09/2017


Με μια ανεπαρκή απάντηση ανταποκρίθηκε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην ερώτηση του Κώστα Χρυσόγονου σχετικά με τις τουρκικές προκλήσεις εις βάρος της Ελλάδας και της Ευρώπης. Ο Ευρωβουλευτής είχε σταθεί στις παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου καθώς και τον χαρακτηρισμό της εκμετάλλευσης της Κυπριακής ΑΟΖ ως αιτία πολέμου από την Τουρκία. Παράλληλα είχε ζητήσει την άσκηση πίεσης με στόχο την αναγνώριση της Γενοκτονίας Ελλήνων, Αρμενίων και Ασσυρίων από τους Τούρκους. Στη φοβική της απάντηση η Αντιπρόεδρος Mogherini τόνισε πως η Τουρκία πρέπει να δεσμευθεί ρητά υπέρ της διατήρησης σχέσεων καλής γειτονίας, σχετικά όμως με την αναγνώριση της γενοκτονίας περιορίστηκε να αναφέρει πως η Επιτροπή αναζητεί τρόπους προώθησης της συμφιλίωσης, ενώ υφίστανται διαφορετικές απόψεις μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ σχετικά με την ορολογία που χρησιμοποιείται για την περιγραφή ιστορικών γεγονότων.


Ακολουθεί το κείμενο της ερώτησης και της απάντησης:

Οι προκλήσεις της Τουρκίας συνεχίζονται αμείωτες και κλιμακούμενες σε βάρος της Ελλάδας και της Κύπρου και τελικά σε βάρος της ασφάλειας των ευρωπαϊκών συνόρων. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι μόνο στις 15.5.2017 καταγράφηκαν 141 παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου, ενώ σημειώθηκαν εννέα εικονικές αερομαχίες μεταξύ ελληνικών και τουρκικών μαχητικών [1]. Ομοίως στις 19 Μαΐου, ημέρα μνήμης της Γενοκτονίας των Ποντίων, οι τουρκικές αρχές δέσμευσαν παράνομα, στο πλαίσιο στρατιωτικής άσκησης, μέρος του ελληνικού εναέριου χώρου και της τερματικής περιοχής του Διεθνούς Αερολιμένα Ρόδου» [2]. Ακόμη, στην Κύπρο, στις 14.4.2017 προχώρησαν σε δέσμευση μεγάλου τμήματος της κυπριακής ΑΟΖ και του FIR Λευκωσίας για στρατιωτικές ασκήσεις με πραγματικά πυρά [3]. Συγχρόνως, με επίσημο έγγραφο η Τουρκία χαρακτηρίζει τις έρευνες και την εκμετάλλευση του οικοπέδου ‘6’ της κυπριακής ΑΟΖ ως «casus belli» [4].

Ερωτάται η Επιτροπή:
– Πώς σκοπεύει να προστατεύσει τα ευρωπαϊκά σύνορα ενόψει των εν λόγω απειλών;
– Σκέφτεται να επιβάλει κυρώσεις ή έμπρακτες πιέσεις στην Τουρκία για τις παραπάνω προκλήσεις;
– Προτίθεται να προβεί σε ενέργειες για την αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων, Αρμενίων και Ασσυρίων από τους Τούρκους [5];


Απάντηση της Αντιπροέδρου κας Mogherini
εξ ονόματος της Επιτροπής

Όπως αναφέρεται στην ετήσια έκθεση της Επιτροπής για την Τουρκία [6] και σύμφωνα με προηγούμενα συμπεράσματα του Συμβουλίου [7], η Τουρκία πρέπει να δεσμευθεί ρητά υπέρ της διατήρησης σχέσεων καλής γειτονίας, της εφαρμογής των διεθνών συμφωνιών και της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών, σύμφωνα με τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, προσφεύγοντας, εάν χρειαστεί, στο Διεθνές Δικαστήριο. Η ΕΕ έχει καλέσει την Τουρκία να αποφύγει κάθε είδους απειλή ή ενέργεια στρεφόμενη κατά κράτους μέλους ή αιτία τριβής ή ενέργειες που βλάπτουν τις σχέσεις καλής γειτονίας και την ειρηνική διευθέτηση των διαφορών. Η ΕΕ υπογραμμίζει [8] επίσης την ανάγκη σεβασμού της κυριαρχίας των κρατών μελών επί των χωρικών τους υδάτων και του εναέριου χώρου τους.
Πιο πρόσφατα, στις 28 Απριλίου 2017 [9], η Ύπατη Εκπρόσωπος/Αντιπρόεδρος υπενθύμισε ότι οι σχέσεις καλής γειτονίας αποτελούν μια από τις θεμελιώδεις αρχές τις οποίες καλείται να τηρήσει η Τουρκία ως υποψήφια προς ένταξη χώρα. Εξάλλου, η ΕΕ έχει υπογραμμίσει επανειλημμένα ότι θα πρέπει να αποφεύγονται αρνητικές δηλώσεις που βλάπτουν τις σχέσεις καλής γειτονίας.
Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν διαφορετικές απόψεις μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ σχετικά με την ορολογία που χρησιμοποιείται για την περιγραφή ιστορικών γεγονότων, και αναζητεί τρόπους για την προώθηση και υποστήριξη της συμφιλίωσης.

________________________________________
[5] Πρβλ. ενδεικτ.: Genocide in the Ottoman Empire: Armenians, Assyrians, and Greeks, 1913-1923, edit. by G. N. Shirinian, Ν.Υ., 2017
[8] Όπ. π.